1. Fiyatı neye göre veriyorsunuz?
Kurbanlık fiyatı hayvanın cinsine ve ebadına göre değişir: koyun, koç ve toklu arasında fark olduğu gibi, aynı cinste iri ve küçük hayvanın fiyatı da farklıdır. İyi bir kesim yeri, gösterdiği hayvanın fiyatını net söyler ve bu fiyatın neden o olduğunu açıklayabilir.
Gelemeyecekseniz seçtiğiniz hayvanın video ve fotoğrafını isteyin. Bu talebi tuhaf karşılayan bir yer varsa, orası sizin yeriniz değil.
2. Fiyata tam olarak neler dahil?
Kalem kalem sorun: kesim, yüzme, parçalama, paketleme, teslimat. Bazı yerlerde bunlar ayrı ücretlendirilir ve toplam tutar ilk söylenenin epey üstüne çıkar.
"Hayvan şu kadar" cevabı yeterli değil. "Bu fiyata kesim dahil mi, parçalama dahil mi, eve getiriyor musunuz?" diye tek tek sorun.
3. Hayvanın küpe numarası ve veteriner raporu var mı?
Küpe numarası hayvanın kayıtlı ve izlenebilir olduğunu gösterir. Veteriner sağlık raporu ise hayvanın kesime uygun olduğunu belgeler. İkisini de sorma hakkınız var ve gösterilmesi gerekir.
4. Hayvanı önceden görebilir miyim?
Kurbanınızı seçme hakkınız var. Yerinde görüp seçebilmeli, gelemiyorsanız video ve fotoğraf isteyebilmelisiniz. "Biz uygun olanı ayırırız" cevabı yeterli değildir.
Seçtiğiniz hayvanın kesim gününe kadar sizin adınıza ayrıldığından ve kesimden önce teyit edildiğinden emin olun.
5. Kesimi izleyebilir miyim?
İzlemek istemeyebilirsiniz, ama izleme imkânının olması önemlidir. Kesimi kapalı kapılar ardında yapan, "müşteri giremez" diyen bir yer sorgulanmalıdır.
Gelemiyorsanız vekalet verip kesim videosunu isteyin. Vekaletin nasıl verildiğini ayrıca anlattık.
6. Kesimhane ruhsatlı mı, hijyen nasıl?
Bakın ve sorun: paslanmaz çelik yüzeyler var mı, zemin yıkanabilir mi, soğuk hava deposu var mı, askı sistemi kullanılıyor mu? Tesisi gezmek isteyin. Göstermekten çekinen bir yer, gösterecek bir şeyi olmadığı için çekinir.
7. Et dinlendiriliyor mu?
Kesimden hemen sonra verilen et serttir; ölüm sertliği evresi geçmemiştir. İyi bir kesim yeri size bunu söyler ve eti dinlendirmeyi önerir. Bu konuyu et saklama yazımızda ayrıntısıyla anlattık.
"Hemen alın, sıcak sıcak" diyen bir yer, işin bu kısmını bilmiyor demektir.
8. Sakatat, kelle ve paça kime kalıyor?
Bunlar kurbanın parçalarıdır ve size aittir. Bazı yerler kendiliğinden alıkoyar. Baştan sorun; istiyorsanız verilmesi gerektiğini bilin. Ayrıntısı deri ve sakatat yazımızda.
9. Kasap ücreti nasıl ödeniyor?
Kasap ücretinin etten veya deriden değil, para olarak ödenmesi gerekir. "Kasaba bir but veririz" gibi bir uygulama dinen uygun görülmez. Bu ücretin fiyata dahil olup olmadığını sorun.
10. Bayramda randevu ve fiyat nasıl işliyor?
Kurban Bayramı'nda talep patlar. Sorun:
- Randevu veriliyor mu, saat garantisi var mı?
- Kapora isteniyor mu, iptal koşulu ne?
- Bugün konuşulan fiyat bayramda geçerli mi, yoksa o günkü fiyat mı uygulanacak?
Son madde çok önemli: bayram yaklaştıkça canlı hayvan fiyatları yükselir. Erken randevuda fiyatın sabitlenip sabitlenmediğini mutlaka sorun.
Kırmızı bayraklar
Şunlardan biriyle karşılaşırsanız başka yere bakın:
- Hayvanı göstermek istemiyor
- Tesisi gezdirmiyor
- Fiyatı net söylemiyor, "hallederiz" diyor
- Küpe numarası ya da rapor sorulunca rahatsız oluyor
- Konuşulan fiyatın üstüne sonradan ek kalem çıkarıyor
- Kesimi izlemenize izin vermiyor
Biz bu sorulara ne cevap veriyoruz?
Dürüst olmak gerekirse bu listeyi kendi çalışma şeklimizi anlatmak için de yazdık. Bizde hayvanı kendiniz seçersiniz, fiyat cinsine ve ebadına göre net söylenir, tesis randevusuz gezilebilir, kesim izlenebilir, fiyata kesim–parçalama–Ankara içi teslimat dahildir ve kasap ücreti ayrıca istenmez. Sakatat isterseniz size verilir.
Ama asıl mesele bizden almanız değil; nereden alırsanız alın bu soruları sormanız. Bu on soruyu soran bir müşteri, kötü bir deneyim yaşama ihtimalini büyük ölçüde ortadan kaldırır.