İçindekiler
Deri kime verilir?
Kurban derisi, kurban sahibinin malıdır; ancak bundan kendi menfaatine gelir elde etmesi uygun görülmemiştir. Deri konusunda üç yol vardır:
- Bizzat kullanmak. Postu seccade, kilim ya da benzeri bir eşya olarak evde kullanmak caizdir.
- İhtiyaç sahibine vermek. Deriyi doğrudan muhtaç bir kişiye bağışlamak.
- Hayır kurumuna bağışlamak. Türkiye'de en yaygın uygulama budur.
Deri, kurbanın bir parçası olduğu için etle aynı mantığa tabidir: kurban sahibi ondan ticari kazanç elde etmemelidir.
Satılıp parası alınabilir mi?
Derinin satılıp bedelinin kurban sahibi tarafından kendi ihtiyacı için harcanması uygun görülmemiştir. Bir zorunluluk nedeniyle satılmışsa, elde edilen para sadaka olarak verilmelidir; cebe konmaz.
Kısa kural: Deriyi kullanabilirsiniz, bağışlayabilirsiniz. Satarsanız parası size değil, ihtiyaç sahibine aittir.
Bu kural adak, akika, şükür ve bayram kurbanının hepsi için aynıdır. Adak kurbanında etin tamamı dağıtıldığı gibi, deri de aynı hassasiyetle değerlendirilir.
Kasaba ücret olarak verilebilir mi?
Hayır. Kesimi yapan kasaba ücret olarak kurbanın etinden, derisinden ya da sakatatından verilmesi uygun görülmez. Kasap ücreti ayrıca, para olarak ödenmelidir.
Sebebi şu: kurbanın parçasını ücret karşılığı vermek, kurbandan menfaat elde etmek anlamına gelir. Kasap aynı zamanda ihtiyaç sahibi biriyse, ücretinden bağımsız olarak ona da et verilebilir; ama bu ücret yerine geçmez.
Bizde kesim ücreti zaten söylediğimiz fiyata dahildir; ayrıca et ya da deri talep edilmez. Fiyata neyin dahil olduğunu fiyatlar sayfamızda kalem kalem yazdık.
Sakatat, kelle ve paça kimin?
Sakatat (ciğer, böbrek, yürek, işkembe), kelle ve paça kurbanın parçalarıdır ve kurban sahibine aittir. İsterse kendisi tüketir, isterse dağıtır.
Uygulamada bazı kesim yerleri bunları kendiliğinden alıkoyar. Bunun bir dayanağı yoktur. Talep ederseniz size verilmesi gerekir. Nitekim bu, kesim yeri seçerken sorulması gereken sorulardan biridir; listenin tamamı burada.
| Parça | Kime ait | Ne yapılabilir |
|---|---|---|
| Et | Kurban sahibi | Üçe taksim önerilir (adakta tamamı dağıtılır) |
| Deri | Kurban sahibi | Kullanılır veya bağışlanır; satılırsa parası sadaka |
| Sakatat | Kurban sahibi | Tüketilir veya dağıtılır |
| Kelle / paça | Kurban sahibi | Tüketilir veya dağıtılır |
| Kasap ücreti | — | Para olarak ödenir, etten/deriden verilmez |
Uygulamada nasıl işliyor?
Bizde süreç şöyle yürüyor:
- Sakatat, kelle ve paça: İstiyorsanız temizlenip size verilir. Sipariş sırasında söylemeniz yeterli. İstemezseniz değerlendirilir ve bu, fiyatınızdan düşülmez ya da fiyatınıza eklenmez.
- Deri: Mevzuat gereği kayıt altında değerlendirilir. Deriyi kendiniz almak isterseniz bunu baştan söylemeniz gerekir.
- Kasap ücreti: Ayrı bir kalem olarak talep edilmez; söylediğimiz fiyata dahildir.
Bu konularda kafanıza takılan bir şey olursa kesimden önce sormaktan çekinmeyin. Şeffaflık zaten bizim en çok önem verdiğimiz konu.
Bu yazıdaki dini bilgiler yaygın kabul gören görüşleri özetler ve fetva niteliği taşımaz. Tereddüt ettiğiniz konularda bağlı bulunduğunuz müftülüğe danışmanızı öneririz.